ΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΤΑΙΝΙΕΣ ΤΟΥ ECOFILMS

ΣΠΑΝΙΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ ΣΤΟ ECOFILMS ΣΤΗΝ ΡΟΔΟ

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

Tα βραβεία και οι ταινίες του ecofilms

Iστορίες ανθρώπινες από το Φεστιβάλ Ecofilms στη Ρόδο

   Oποιος νομίζει ότι στο Διεθνές Φεστιβάλ Οικολογικού Κινηματογράφου που διεξάγεται επί εννέα συνεχή χρόνια στη Ρόδο, το “Rodos ecofilms”, προβάλλονται επιστημονικές ή εκπαιδευτικές ταινίες, κάνει πολύ μεγάλο λάθος.

Στο σπουδαίο αυτό φεστιβάλ, που στηρίζεται από τον Δήμο Ρόδου, οι θεατές έχουμε την ευκαιρία να ταξιδέψουμε στα πέρατα της γής, και με αφορμή την οικολογία, να μπούμε στην καθημερινή και οικογενειακή ζωή των κατοίκων των πιο απομακρυσμένων περιοχών της υφηλίου, να πληροφορηθούμε για τα φαγητά τους, τις ενδυμασίες τους, τα έθιμά τους, τη θρησκεία τους και ταυτόχρονα να έχουμε μια εικόνα από το κοινωνικό γίγνεσθαι και τις διαπλοκές των πιο καθυστερημένων περιοχών της γης με τις πλέον ανεπτυγμένες και «πολιτισμένες».
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση που αναφέρουν οι σκηνοθέτες Ραφαέλε Μπρουνέτι και Μάρκο Λεοπάρντι στην ταινία τους «Η Ινδία των μαλλιών», δείχνοντας τη διαδρομή της υπέροχης κώμης μιας οικογένειας Ινδών στη Ρώμη, στο Χόλλυγουντ, ή αλλού, και την επιστροφή της στη Βομβάη, για να χρησιμοποιηθεί από μια επιτυχημένη δημοσιογράφο της τηλεόρασης.
Η ταινία είναι δραματική. Σε μια φτωχή οικογένεια το ένα από τα τρία παιδιά αρρωσταίνει και η οικογένεια αποφασίζει να κάνει ένα δύσκολο ταξίδι σε κάποιο ναό για να θυσιάσουν τα μαλλιά τους στο θεό ή στη θεά που θα γιατρέψει το παιδί τους.        Ο νεαρός και ωραίος πατέρας με τα πλούσια μαύρα μαλλιά, σκύβει το κεφάλι του για να τα πάρει με το ξυράφι ο ιερέας ή υπάλληλος του ναού που τα ρίχνει σ ένα πανέρι. Η εικόνα είναι πράγματι σοκαριστική. Βλέπουμε αυτόν τον ωραίο άντρα μέσα σ ένα δευτερόλεπτο μ ένα κεφάλι γουλί, χωρίς μαλλιά και μουστάκι, που του τα αφαίρεσε εν ριπή οφθαλμού και με μεγάλη επιδεξιότητα ο κουρέας του ναού. Το ίδιο συμβαίνει και με τη γυναίκα και τα τρία παιδιά της οικογένειας, ακόμα και του μωρού που κρατάνε στην αγκαλιά τους.
Τα μαλιά αυτά στη συνέχεια ταξιδεύουν στη Ρώμη, ή στις ΗΠΑ, όπου καταλήγουν σε διάφορα βιομηχανικά εργαστήρια. Εκεί απολυμμαίνονται, αποχρωματίζονται και ξαναβάφονται σε 45 διαφορετικές αποχρώσεις και τέλος χτενίζονται σε μπούκλες μεταξένιες όπως ενός μωρού παιδιού. Αλλά μήπως είναι πράγματι ενός μωρού παιδιού?
Ετσι δημιουργούνται τα «εξτένσιον» ή «στένσιλ», μια μόδα που έχει έρθει και στην Ελλάδα πριν από πολλά χρόνια, για τις κομψευόμενες κυρίες η δεσποινίδες με κοντά μαλλιά, που θέλουν για ένα βράδυ ή περισσότερο, να εμφανιστούν με μακρυά κώμη. Με μια ειδική τεχνικη στο κωμμωτήριο εφαρμόζονται τα «στένσιλ» με τα μακρυά  μαλλιά, κι αυτά μπορούν να μείνουν έξι μήνες στο κεφάλι τους, να τα λούζουν, να τα βάφουν και να τα χτενίζουν όπως ακριβώς και τα δικά τους μαλλιά.
Όπως ισχυρίζονται οι ειδικοί, όλα τα διάσημα μοντέλλα και οι μεγάλες στάρ του Χόλλυγουντ χρησιμοποιούν «στένσιλ» από τα μαλλιά των φτωχών Ινδών που πουλιώνται πανάκριβα στις «πολιτισμένες» χώρες.

Πρόοδος και Υπανάπτυξη  

    Αλλά επειδή η Ινδία βρίσκεται ανάμεσα στις τέσσερις χώρες με αλματώδη οικονομική ανάπτυξη που είναι η Κίνα, η Ρωσσία, η Ινδία και η Βραζιλία, στο Φεστιβάλ είδαμε και ταινίες που μας δειχνουν αυτή την πλευρά της Ινδίας με τους ουρανοξύστες να στεγάζουν εταιρείες πληροφόρησης, την ανάπτυξη στο εμπόριο και τις αλλαγές στις καλλιέργειες σε συνδυασμό με τις αλλαγές στις διατροφικές τους συνήθειες κ.α., δίπλα στις παραγκουπόλεις με τα τοξικά απόβλητα από διάφορες περιοχές της υφηλίου.

Ο αιώνας του πλαστικού

Ο 20ος αιώνας χαρακτηρίζεται ως ο αιώνας του πλαστικού. Από το πλαστικο φιάχνουμε από βαλβίδες για την καρδιά μέχρι σακούλες για τα σκουπίδια.  Ο Γιάν Κόναχερ, δημιούργησε την ταινία «Εθισμένοι στο πλαστικό» που αναφέρεται στο πλαστικό και τις επιπτώσεις του στο περιβάλλον, αλλά και την αναγκαιότητα αυτού του υλικού το οποίο χαρακτηρίζει τον προηγούμενο αιώνα μέχρι σήμερα. 
Για την ολοκλήρωση του φιλμ χρειάστηκαν τρία χρόνια σε δώδεκα χώρες και πέντε ηπείρους με δύο ταξίδια στη μέση του Ειρηνικού, όπου συγκεντρώνονται παλιά πλαστικά. Σ αυτήν βλέπουμε πώς από ανακυκλωμένα πλαστικά δημιουργείται ένα υπέροχο πανοφώρι και ένα σωρό άλλα ωραία και χρήσιμα πράγματα, ενώ από την εποχή του Χένρυ Φόρντ έφιαχναν πλαστικό από φυτικές ίνες, μη τοξικό και εύκολα διασπώμενο. Το πρόβλημα εδώ είναι ότι χρειάζονται τεράστιες εκτάσεις για να καλλιεργούνται τα φυτά που θα χρησιμοποιηθούν.
Το πιο μαύρο σημείο στην ταινία αλλά και στην πραγματικότητα, είναι ότι το 60% από άχρηστα πλαστικά συγκεντρώνεται σε σκουπιδότοπους στην Ινδία όπου ζούν ανάμεσα στα σκουπίδια χιλιάδες παιδιά, ενώ σε όλες τις άλλες χώρες αναλογεί το 5% των σκουπιδιών αυτών.

«Το Σύστημα»

   Στη Βενεζουέλα του Προέδρου Λούλα, παρά τις προσπάθειές του να αλλάξει την κοινωνία με σοσιαλιστικά οράματα, χιλιάδες παιδιά συνθέτουν συμμορίες με όπλα και κάνουν χρήση και εμπόριο ναρκωτικών. Οι σκηνοθέτες Paul Smaczny και Maria Stodtmeier μας δίνουν το ντοκυμαντέρ «Το Σύστημα» που παρουσιάζει το αποτέλεσμα της προσπάθειας του οραματιστή Jose Antonio Abreu ο οποίος στρατολογεί παιδιά από τη νηπιακή ηλικία για να φοιτήσουν σε μουσικά σχολεία και να βγούν από κεί υπέροχοι μουσικοί που συγκροτούν ορχήστρες και χορωδίες. Τα σχολεία αυτά έχουν την οικονομική ενίσχυση του κράτους και τα παιδιά που προέρχονται από φτωχές οικογένειες, κρατούν στα δάχτυλά τους με την μπαγκέτα ή με τα πλήκτρα του πιάνου, την ελπίδα του αύριο για μια δικαιότερη κοινωνία.

«Μέχρι να έρθει η ώρα…»

    Η Ιλόνκα, είναι μια ηλικιωμένη γυναίκα που ζεί σ ένα χωριό της Σερβίας. Είναι μόνη, με τις δυό κόρες της να ζούν μακρυά της, και η ίδια δεν στέκεται λεπτό. Δουλεύει ασταμάτητα με τις κότες, με τα ζώα, με το καλαμπόκι. Ψάχνει στο σανό και σε διάφορες γωνιές όπου πάνε και γεννούν οι κόττες, μαδάει το καλαμπόκι και τα στελέχη τα καίει στο φούρνο και στη σόμπα, πουλάει τα αυγά και τα λαχανικά της στη λαϊκή και μονολογεί καθώς γυρίζει στο αγροτόσπιτο της: «όταν δεν δουλεύεις κάθεσαι και περιμένεις να πεθάνεις, αλλά δεν μας θάβουν ζωντανούς». Εχει γίνει δυό κάτια απ τα χρόνια και τα αθροιτικά, η μέση της με το υπόλοιπο σώμα της σχηματίζει γωνία, αλλά όταν φτάνει στο σπίτι της ανάβει το φούρνο και φιάχνει υπέροχα πιροσκί για τον εαυτό της και για να στείλει στην κόρη της. Την άλλη μέρα θα έχει τραβήγματα με τη γραφειοκρατία για τη σύνταξη του άντρα της που έχει πεθάνει, για την ασφάλισή της…   
Η ταινία του νεαρού Zoltan Csubrilo “Mέχρι να έρθει η ώρα…» παίζεται στα σχολεία σαν παράδειγμα.

«Η Συνέντευξη»

Στη «Συνέντευξη» του Στέφανου Τσιβόπουλου ακούμε έναν βετεράνο του πολέμου στο Κόσσοβο, που αφηγειται πώς σκοτώνει κανείς στον πόλεμο όταν είναι μισθοφόρος. Είναι, λέει, όπως σαν να πουλάς μπανάνες. Συνηθίζεις. Όταν πουλάς μπανάνες συνηθίζεις. Το ίδιο και να σκοτώνεις. Τώρα δεν του αρέσουν αυτές οι εμπειρίες. Σκότωσε κι ο ίδιος μερικούς. Μια μουσουλμάνα με στολή που είχε τα μαλλιά της κότσο κάτω απ το κασκέτο.  Είδε κάποιον ν ανοιγει το κεφάλι του σαν καρπούζι. Κάποια στιγμή δέχτηκε ο ίδιος μια σφαίρα. Εκείνη τη στιγμή δεν πόνεσε αλλά το αίμα του πετάχτηκε σ αυτόν που ήταν πίσω του, ο οποιος νόμιζε ότι πληγώθηκε ο ίδιος, νόμιζε ότι πεθαίνει…κι άρχισε να φωνάζει…
Γιατί δέχτηκε να πάει στον πόλεμο μισθοφόρος? Επειδή δεν είχε άλλες επιλογές. Αν δεν πήγαινε στον πόλεμο έπρεπε να μείνει με τα κοπάδια και δεν του άρεσε…

Τα Βραβεία

Oι ταινίες που βραβεύθηκαν είναι οι  «Συναντήσεις στην άκρη του κόσμου» του διάσημου σκηνοθέτη ντοκυμαντέρ Βέρνερ Χέρτζογκ, η ταινία «Ο Βασιλιάς Καλαμπόκι»  του  Αμερικανού Άαρον Γουλφ ο οποίος κριτικάρει με την ταινία του το κέντρο της διεθνούς οικονομίας, την Αμερική,  Ειδική μνεία πήρε η ταινία του Πωλ Σμάσνυ, «Το Σύστημα»,   επειδή σύμφωνα με την Κριτικη Επιτροπή
πρόκειται για μια ταινία στο κέντρο της οποίας βρίσκεται το κίνημα των περιθωριοποιημένων παιδιών και των αστών μουσικών που το δημιούργησαν, η ταινία  «Η Χρυσή παραλία» του Σουηδού σκηνοθέτη Χάσσε Βέστερ ο οποίος καταγράφει τις μεταβολές που υπέστη από την ανάπτυξη του τουρισμού μια πολύ όμορφη και ερημική παραλία στην Ινδία αλλά και τη μεταβολή των ιδίων των κατοίκων της περιοχής από την ξαφνική εισβολή του χρήματος στη ζωή τους κλέβοντας την ευτυχία που κάποτε απολάμβαναν, η ταινία «Ο σκαραβαίος» του Γισάι Οριάν από το Ισραήλ (το βραβείο παρέλαβε εκ μέρους του σκηνοθέτη η Καρίνα Ρουμπινστάιν, που ευχήθηκε να επικρατήσει ειρήνη στον κόσμο), Ειδική μνεία δόθηκε στην «Προθεσμία» του Βρετανού σκηνοθέτη Φιλ Στέμπιν, ένα ντοκιμαντέρ που ο τίτλος του «υπενθυμίζει» σύμφωνα  με την επιτροπή «το πεπερασμένο του φυσικού πλούτου, των αλιευμάτων εν προκειμένω, της γης. Το ντοκιμαντέρ  «παρουσιάζει τη δράση της GREENPEACE για την καταπολέμηση της πειρατείας και της παράνομης αλιείας». 
Τα βραβεία απένειμε ο δήμαρχος της Ρόδου κ. Χατζής Χατζηευθυμίου, ο οποίος υποσχέθηκε ότι θα συνεχίσει να στηρίζει το Φεστιβάλ  ECOFILMS και  ECOKIDS (οικολογία για παιδιά) για την ευαισθητοποίηση που δημιουργούν στον σύγχρονο πολίτη αναφορικά με την προστασία του περιβάλλοντος και την επίγνωση των κινδύνων που διατρέχει ο πλανήτης μας.

Της Ξένης Μουχίμογλου