Τελετή Έναρξης

ΕΝΑΡΞΗ ΜΕ ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ

Με μια λιτή τελετή, άνοιξε την Παρασκευή 3 Δεκεμβρίου 2010, στον κατάμεστο κινηματογράφο Ολύμπιον, η αυλαία του 51ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Εικόνες της Θεσσαλονίκης, πλάνα της πόλης, σαν παιχνίδισμα από μακέτα, υποδέχθηκαν τους προσκεκλημένους, με την ολιγόλεπτη ταινία του φωτογράφου Εμμανουήλ Παπαδόπουλου, με τίτλο «Addio citta».

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΚΟΙΝΟ

Στη συνέχεια, ο Διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, Δημήτρης Εϊπίδης, καλωσόρισε το κοινό και ευχαρίστησε τους συνεργάτες του, τους εθελοντές και τους χορηγούς που έκαναν πράξη τη διοργάνωση του θεσμού.

«Οι δυσκολίες ήταν πολλές φέτος. Το φεστιβάλ όμως πρέπει να επιβιώσει και να συνεχίσει και στο μέλλον να αποτελεί φως και στολίδι για την πόλη της Θεσσαλονίκης με την οποία έχει τόσο ταυτιστεί», σημείωσε ο κ. Εϊπίδης και υπογράμμισε ότι οι ταινίες της φετινής διοργάνωσης δεν προέρχονται από τη «Χολιγουντιανή σχολή», αλλά προσεγγίζουν τον άνθρωπο με βλέμμα πρωτότυπο και ερευνητικό.

«Φεστιβάλ σημαίνει κοινό, να γεμίζουν οι αίθουσες με κόσμο, να στήνονται παρέες μετά τις προβολές και να συζητούν, να περνάει τυχαία κάποιος έξω από μια αίθουσα, να μπαίνει και να μένει», τόνισε ο Διευθυντής του φεστιβάλ και ευχήθηκε στο κοινό να απολαύσει τις φετινές κινηματογραφικές επιλογές της διοργάνωσης. Αυτή ακριβώς φιλοσοφία περιμέναμε από τον παλιό γνώριμό μας, από τους Νέους Ορίζοντες και φαίνεται ότι, μέχρι τώρα δεν έχουμε απογοητευτεί.

ΣΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΚΑΙ Ο ΔΗΜΟΣ

Το λόγο πήρε αμέσως μετά ο αντιδήμαρχος πολιτισμού Βασίλης Γάκης, ο οποίος κήρυξε την έναρξη του 51ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και εξήρε το ρόλο του πολιτισμού και της τέχνης σε μια περίοδο οικονομικής κρίσης. «Σε μια εποχή που έχουμε εκπτώσεις και κυρίως στα εισοδήματα μας, υπάρχουν ορισμένοι που θεωρούν τον πολιτισμό και την καλλιτεχνική δημιουργία πολυτέλεια, αγνοώντας ότι ο πολιτισμός αποτελεί ό,τι πιο υγιές και ελπιδοφόρο έχει να επιδείξει το ανθρώπινο είδος στην ιστορία του», επεσήμανε ο κ. Γάκης. Και συνέχισε:  «Μέσα στη δίνη της οικονομικής κρίσης το Φεστιβάλ Κινηματογράφου φωτίζει, εμπνέει, ελπίζει, αντιστέκεται. Αποκλείει τις περιττές δαπάνες με ευρηματικότητα και ανήσυχο πνεύμα».

Την επόμενη μέρα, οι Γιορτές των Αγγέλων, στη Θεσσαλονίκη, μας έδειξαν ένα άλλο πνεύμα λιτότητας, πιο ανθρώπινο, πολιτιστικό και όχι φαμφάρες, όπως είχαν εθιστεί οι Θεσσαλονικείς από τη δημαρχία Παπαγεωργόπουλου. Η απουσία του νυν Δημάρχου (για λίγες μέρες ακόμα σε αυτό το αξίωμα) δεν έγινε αισθητή, μάλλον γιατί και η παρουσία του τις προηγούμενες χρονιές δεν είχε βάλει μια κάποια σφραγίδα, όπως θα περίμενε κανένας από τον πρώτο πολίτη αυτής της πόλης.

Η ΤΑΙΝΙΑ ΕΝΑΡΞΗΣ

Ακολούθησε η προβολή της ταινίας «127 hours» («127 ώρες»), 2010, του Danny Boyle, η οποία αφηγείται την ηρωική περιπέτεια του νεαρού αναρριχητή Άρον Ράλστον. Ο σκηνοθέτης είχε συν-σκηνοθετήσει την ταινία «Slumdog millionaire» (2008), τα γυρίσματα εκτός Ινδίας, μια ταινία που έκανε πάταγο διεθνώς.

Το μοντάζ τόσο στην ταινία προηγούμενη ταινία του όσο και σε αυτή είναι ένα μέρος της αφήγησης. Η αρχή του νήματος είναι πολύ απλοϊκή. Ένας αναρριχητής θα πάει στην αμερικάνικη έρημο για να κάνει μια αναρρίχηση σε ένα φαράγγι στη Γιούτα. Θα παγιδευτεί και ένας βράχος θα πλακώσει το δεξί χέρι του, εμποδίζοντάς τον να φύγει. Θα προσπαθήσει να ζητήσει βοήθεια, αλλά κανένας δεν τον ακούει. Θα περάσει σχεδόν πέντε ημέρες εγκλωβισμένος μέχρι τη στιγμή που θα καταφέρει να κάψει το χέρι του και να ξεφύγει για να ζητήσει βοήθεια.

Αυτή η περιπέτεια ξεπερνά το ρεαλισμό. Ο Boyle ξέρει πολύ καλά ότι αν δεν καταφύγει στο φανταστικό η ταινία του θα είναι ρηχή και χωρίς κανένα ενδιαφέρον για το κοινό, πέραν κάποιων λεπτών. Αναμιγνύει, λοιπόν, το ρεαλιστικό με το φανταστικό, με γρήγορα ή αργά πλάνα, έτι ώστε να δίνει αυτό το ρυθμό στην αφήγησή του που θα κρατά ζωηρό το ενδιαφέρον του θεατή.

Δε φτάνει το σοκαριστικό γεγονός του τραυματισμού και της παγίδευσης, ούτε αυτό της προσπάθειας να ελευθερωθεί, έστω και αν ακρωτηριαστεί, γιατί αν αυτές οι σκηνές είχαν τοποθετηθεί η μία μετά την άλλη, τότε θα φτάναμε στη συνήθεια αυτής της θέασης και στην αδιαφορία του θεατή για το τι θα γίνει. Αντίθετα, η αντιπαράθεση του πριν και του μετά, της παγίδευσης του κεντρικού χαρακτήρα, μας δίνει πρώτα-πρώτα το μέγεθος της αφήγησης και τη δύναμη που αυτή περικλείει για να μας προκαλέσει ένα μεγάλο σοκ.

Το αποτέλεσμα είναι να βάλουμε μέσα σε αυτόν τον εαυτό μας. Τι θα κάναμε εμείς στη θέση του; Θα κόβαμε το χέρι μας για να σωθούμε; Θα συνεχίζαμε, μετά τον ακρωτηριασμό, την ορειβασία και την αναρρίχηση; Θα ζούσαμε μια «κανονική» ζωή; Οι απαντήσεις σε όλα αυτά -και ενδεχομένως και σε άλλα ερωτήματα- θα έρθει μετά το τέλος της ταινίας, όπως στο τέλος της, με απόλυτα ρεαλιστικό τρόπο, η ταινία μας αφηγείται τι έγινε στην πραγματικότητα.

Το σοκ γίνεται αφήγηση και αίσθηση, δε μένει μόνο στο ένα ή στο άλλο, δομεί μια ολοκληρωμένη ταινία που σίγουρα μας ενδιαφέρει. Αν καταφέρουμε να ξεπεράσουμε το σοκ, σα μια ξαφνική και φρικιαστική εμπειρία, τότε θα μπορέσουμε να δούμε τη φόρμα και το μήνυμα που ο Boyle, στη δέκατη ταινία του, το αποδίδει με καταπληκτική ευκρίνεια.

ΟΙ ΚΑΛΕΣΜΕΝΟΙ

Την τελετή έναρξης τίμησαν με την παρουσία τους, μεταξύ άλλων, οι βουλευτές Ιωάννης Ιωαννίδης, Σταύρος Καλαφάτης και Τάσος Κουράκης, ο αντιπεριφερειάρχης Απόστολος Τζιτζικώστας, ο Πρύτανης του ΑΠΘ Ιωάννης Μυλόπουλος, η Πρέσβειρα της Κροατίας Dr. Vesna Cvjetkovic, η Πρόξενος της Αμερικής Catherine Kay, ο Πρόξενος της Γαλλίας Christian Thimonier, ο Πρόξενος της Τουρκίας Husein Ozdemir, ο Πρόξενος της Λεττονίας Αγησίλαος Κυνηγόπουλος, ο Γενικός Πρόξενος της Γερμανίας Wolfgang Hoelscher-Obermaier, ο Πρόξενος του Καναδά Παντελής Πετμεζάς, ο Πρόξενος του Μεξικού Κωνσταντίνος Αντωνιάδης, η Πρόξενος της Βρετανίας Μαρία Τσακάλη, ο Πρόξενος της Ουκρανίας Igor Sybiga, ο Διευθυντής του Γαλλικού Ινστιτούτου Θεσσαλονίκης Julien Chiappone-Luccchesi, ο Γάλλος σκηνοθέτης Vincent Dieutre, ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνοϊσπανικής Φιλίας Γιάννης Πιτσιώρας, η Πρόεδρος του Λαογραφικού Μουσείου Μαριάννα Βιλδιρίδη, η Πρόεδρος της Όπερας Θεσσαλονίκης Πηνελόπη Σερδάρη, ο Πρόεδρος της ΔΕΘ Γιάννης Κωνσταντίνου, η Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Sani Festival Όλγα Ταμπουρή, η Διευθύντρια του Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης Συραγώ Τσιάρα, ο Πρόεδρος του Κολλεγίου Ανατόλια Hans C. Giesecke, ο αντιπρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου Μάρκος Χολέβας, το μέλος του Δ.Σ. του ΕΚΚ, Αλέξανδρος Κακαβάς, ο Πρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών Χάρης Παπαδόπουλος, ο πρόεδρος της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου Τάσος Μπουλμέτης, η Σύμβουλος του Προέδρου της Βουλής Ιφιγένεια Ταξοπούλου, ο Διευθυντής Marketing της Εφημερίδας Μακεδονία Στάθης Τσακίρης, η Διευθύντρια του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Μαρία Τσαντσάνογλου κ.α.

Γιάννης Φραγκούλης

ΤΕΛΕΤΗ ΈΝΑΡΞΗΣ